Bir tarafımız yemyeşil ormanlar, diğer tarafımız uçsuz bucaksız Karadeniz… Peki Zonguldak, sahip olduğu bu doğal zenginliği şehir yaşamına, turizme ve ekonomiye ne kadar yansıtabiliyor?
Zonguldak’ta yaşayan biri için deniz sıradan bir manzara haline gelmiş olabilir.
Sabah işe giderken görüyoruz.
Akşam eve dönerken görüyoruz.
Sahilde yürürken görüyoruz.
Ama hiç düşündük mü?
Biz gerçekten denizle yaşayan bir şehir miyiz, yoksa yalnızca denize bakan bir şehir mi?
Bence Zonguldak’ın üzerinde düşünmesi gereken önemli sorulardan biri tam da bu.
Çünkü denizin kıyısında olmakla denizden yararlanmak aynı şey değil.
DENİZ VAR, PEKİ DENİZLE BÜTÜNLEŞEN BİR ŞEHİR VAR MI?
Zonguldak’ın coğrafyası kolay değil.
Bir tarafta dik yamaçlar, diğer tarafta Karadeniz…
Şehir dar bir alana sıkışmış durumda.
Bunun getirdiği zorlukları hepimiz biliyoruz.
Ancak bu coğrafyanın bize sunduğu önemli bir avantaj da var.
Deniz.
Düşünün…
Birçok şehir denize ulaşabilmek için kilometrelerce yol kat ediyor.
İnsanlar birkaç gün deniz havası alabilmek için tatil planları yapıyor.
Bizim ise deniz hemen yanı başımızda.
Peki bu avantajı günlük yaşamımızın ne kadar parçası haline getirebildik?
Vatandaşın rahatça oturabileceği, yürüyebileceği, çocuğuyla zaman geçirebileceği ve denizi izleyebileceği alanları yeterince çoğaltabildik mi?
Yoksa denizi görmekle yetinip onun sunduğu imkânların önemli bir bölümünü değerlendirmeden mi bırakıyoruz?
SAHİL SADECE YÜRÜYÜŞ YOLUNDAN İBARET OLMAMALI
Bir şehirde sahil düzenlemesi denildiğinde aklımıza hemen yürüyüş yolu, bank ve aydınlatma geliyor.
Bunlar elbette gerekli.
Ama yeterli mi?
Bence değil.
Sahil aynı zamanda sosyal yaşamın merkezi olabilir.
Çocuklar için güvenli etkinlik alanları oluşturulabilir.
Gençler için açık hava sporları ve kültürel etkinlikler düzenlenebilir.
Ailelerin vakit geçirebileceği alanlar geliştirilebilir.
Denizcilik ve balıkçılık kültürünü tanıtan küçük etkinlikler yapılabilir.
Yerel sanatçılar sahilde vatandaşla buluşabilir.
Yani sahil yalnızca yürüyüp eve döndüğümüz bir yer olmaktan çıkabilir.
Şehrin nefes aldığı, insanların bir araya geldiği bir yaşam alanına dönüşebilir.
Üstelik bunun için her zaman büyük bütçeli projeler gerekmiyor.
Bazen doğru planlama, düzenli bakım ve vatandaşın ihtiyaçlarını dinlemek çok daha önemli.
DENİZİMİZ VAR AMA TURİSTİ NE KADAR ÇEKEBİLİYORUZ?
Zonguldak’ın turizm denildiğinde yalnızca madencilik geçmişiyle anılması gerektiğini düşünmüyorum.
Evet, kömür bu şehrin kimliği.
Ama deniz de bu şehrin kimliğinin bir parçası.
Kapuz…
Kozlu sahili…
Filyos…
Ereğli…
Alaplı…
Bu kıyılar birbirinden farklı doğal ve sosyal özellikler taşıyor.
Peki bunları birbirini tamamlayan bir turizm anlayışıyla değerlendirebiliyor muyuz?
Zonguldak’a gelen bir ziyaretçi, kıyı boyunca nereleri gezebileceğini kolayca öğrenebiliyor mu?
Deniz kenarında nerede vakit geçireceğini, hangi yöresel lezzetleri tadacağını, hangi doğal güzellikleri göreceğini biliyor mu?
Bir şehrin turizmde başarılı olması için yalnızca güzel yerlere sahip olması yetmez.
O güzellikleri ziyaretçiye ulaşılabilir, güvenli ve cazip biçimde sunması gerekir.
BALIKÇILIK KÜLTÜRÜMÜZÜ YETERİNCE SAHİPLENİYOR MUYUZ?
Zonguldak’ta deniz denildiğinde balıkçılığı unutmamak gerekir.
Karadeniz’in balığı bu şehrin mutfağında ve kültüründe önemli bir yere sahip.
Balıkçı tekneleri…
Limanlar…
Sabahın erken saatlerinde denize açılan insanlar…
Balık tezgâhları…
Bunların hepsi Zonguldak’ın yaşayan kültürünün parçaları.
Peki bu kültürü yalnızca balık sezonu başladığında mı hatırlamalıyız?
Neden deniz ve balıkçılık kültürünü anlatan etkinlikler daha fazla düzenlenmesin?
Neden yerel balıkçılarımızın emeği ve meslek hikâyeleri yeni nesillere aktarılmasın?
Neden Zonguldak’ın deniz ürünleri gastronomi turizmi açısından daha güçlü biçimde tanıtılmasın?
Deniz yalnızca manzara değildir. Aynı zamanda üretimdir, emektir ve geçim kaynağıdır.
GENÇLER DENİZİN KIYISINDA BÜYÜYOR AMA DENİZLE NE KADAR TANIŞIYOR?
Beni düşündüren bir başka konu da bu.
Zonguldak’ta büyüyen her çocuk denizi görüyor olabilir.
Ama kaç çocuk yelken sporuyla tanışabiliyor?
Kaç genç kürek çekmeyi öğrenebiliyor?
Kaç öğrenci denizcilik mesleklerini yakından tanıyabiliyor?
Kaç çocuk denizin korunması konusunda uygulamalı eğitim alabiliyor?
Deniz sporları ve denizcilik eğitimi, uygun altyapı ve güvenlik önlemleriyle gençlere yeni fırsatlar sunabilir.
Belki bir çocuk geleceğin denizcisi olacak.
Belki bir başkası su sporlarında başarı elde edecek.
Belki de deniz biyolojisine ilgi duyacak.
Ama önce o çocukların bu alanlarla tanışması gerekiyor.
Deniz kıyısında yaşayan gençlerin denizi yalnızca uzaktan seyretmesiyle yetinmemeliyiz.
DENİZİ KULLANMAK KADAR KORUMAK DA ÖNEMLİ
Denizden yararlanmayı konuşurken çevreyi görmezden gelemeyiz.
Kıyılar temiz tutulmalı.
Atıklar kontrol edilmeli.
Deniz ekosistemini koruyan uygulamalar önemsenmeli.
Kıyı düzenlemeleri yapılırken doğanın yapısı ve güvenlik koşulları dikkate alınmalı.
Çünkü bugün yanlış bir uygulamayla kaybedilen doğal güzelliği yarın parayla geri getirmek mümkün olmayabilir.
Deniz hepimizin.
Sadece sahilde işletmesi olanların değil.
Sadece yazın denize girenlerin değil.
Sadece balıkçıların değil.
Bu şehirde yaşayan herkesin ortak değeri.
Bu nedenle kıyılarla ilgili kararlar alınırken vatandaşın kamusal erişimi de gözetilmeli.
DENİZ KIYISINDA YAŞAYIP DENİZE ULAŞAMAMAK
Bir de işin günlük yaşam tarafı var.
Deniz kenarında bir şehirde yaşamak, herkesin denize kolayca ulaşabildiği anlamına gelmiyor.
Yaşlı vatandaşlarımızı düşünelim.
Engelli bireyleri düşünelim.
Çocuk arabasıyla sahile inmek isteyen aileleri düşünelim.
Sahil alanlarına ulaşım, yaya yolları, dinlenme noktaları ve erişilebilirlik konusunda ne kadar başarılıyız?
Bir kıyı düzenlemesi yalnızca sağlıklı ve genç insanların kullanımına uygunsa eksiktir.
Şehirde yaşayan herkesin o alandan yararlanabilmesi gerekir.
Deniz manzarası herkesin, denize erişim de herkesin hakkı olmalı.
ZONGULDAK DENİZİ ARKASINA DEĞİL, ÖNÜNE ALMALI
Yıllardır Zonguldak’ın geleceğini konuşurken madenciliği, sanayiyi, yolları ve yatırımları tartışıyoruz.
Bunların hepsi önemli.
Ama artık denizi de şehir planlamasının merkezindeki konulardan biri olarak görmeliyiz.
Kıyılarımızı nasıl koruyacağız?
Sahil alanlarını nasıl daha yaşanabilir hale getireceğiz?
Balıkçılığın gelişmesi için neler yapılabilir?
Deniz turizminden esnafımız nasıl daha fazla yararlanabilir?
Gençlerimizi deniz sporlarıyla nasıl buluşturabiliriz?
Bu soruların her biri üzerinde çalışılmayı hak ediyor.
Çünkü Zonguldak’ın geleceği yalnızca yerin altında değil.
Yerin üstünde, ormanlarında ve kıyılarında da saklı.
BİZ DENİZİ GÖRÜYORUZ, PEKİ DENİZ BİZE NE KATIYOR?
Bir akşam sahilde oturup Karadeniz’i izlediğinizi düşünün.
Dalgalar kıyıya vuruyor.
Rüzgâr esiyor.
Ufuk çizgisi uzanıp gidiyor.
İnsanın içi açılıyor.
İşte bu manzara Zonguldak’ın en büyük zenginliklerinden biri.
Ancak bu zenginliği yalnızca seyretmekle yetinmemeliyiz.
Denizi koruyarak turizme, spora, kültüre, sosyal yaşama ve yerel ekonomiye katkı sağlayacak biçimde değerlendirmeliyiz.
Zonguldak denizle daha güçlü bir bağ kurabilir.
Yeter ki denizi sadece şehrin kenarında duran bir doğal güzellik olarak görmeyelim.
Çünkü mesele Zonguldak’ın denizinin olması değil.
Mesele, Zonguldak’ın deniziyle gerçekten yaşayabilmesi.
